Wordt je kindje vaker wakker, weigert het dutjes of lijkt het meer nabijheid nodig te hebben? In deze blog lees je hoe sprong 10, de ontwikkeling van autonomie en de overgang naar één slaapje samen kunnen zorgen voor slecht slapen.
Slaapt je dreumes van 15 of 16 maanden ineens slecht?
Veel ouders merken rond de leeftijd van 15 of 16 maanden een plotselinge verandering in het slaapgedrag van hun kindje. Online kom je dan al snel uit bij termen als sprong 10, 15 maanden sprong slecht slapen of dreumes 16 maanden slaapt slecht. En hoewel een ontwikkelingssprong zeker invloed kan hebben op het slapen, is dat vaak niet het hele verhaal.
Rond deze leeftijd gebeurt er namelijk veel tegelijk. Je kindje maakt grote mentale sprongen, ontwikkelt steeds meer een eigen wil en bevindt zich vaak in de overgangsfase van twee naar één slaapje.
Slecht slapen rond 15 of 16 maanden: er speelt vaak meer dan alleen sprong 10
Volgens de theorie van de ontwikkelingssprongen ontdekt een kindje rond 15 tot 16 maanden de wereld van systemen. Een dreumes begint nu steeds beter verbanden te zien tussen gebeurtenissen, handelingen en gevolgen.
Veel ouders merken dat hun kindje in deze periode:
- alles zelf wil doen
- bewuster wordt van zichzelf
- meer eigen voorkeuren laat zien
- meer interesse krijgt in muziek
- speelgoed op nieuwe manieren gebruikt
- beter begrijpt wat er gaat gebeuren
- sterker reageert wanneer dingen anders lopen dan verwacht
Het is een periode waarin kinderen ondernemender worden, maar tegelijkertijd ook meer bewust worden van de wereld om hen heen. Juist dat grotere bewustzijn kan ervoor zorgen dat een kindje meer indrukken te verwerken heeft. Sommige kinderen lijken daardoor tijdelijk gevoeliger, zoeken meer nabijheid of hebben meer moeite om tot rust te komen rondom het slapen.
Toch zie ik in de praktijk dat niet alles te verklaren is vanuit een sprong. Juist rond deze leeftijd komen verschillende ontwikkelingen vaak samen. Daarom kijk ik bij slaaponrust nooit alleen naar een ontwikkelingssprong en het slaapritme, maar ook naar de behoefte van een kindje en wat er verder speelt binnen het gezin.
Waarom slaapt een dreumes van 15 of 16 maanden slecht?
Rond deze leeftijd vallen vaak drie ontwikkelingen samen.
1. Een grote mentale ontwikkeling
Je kindje leert razendsnel:
- nieuwe woorden
- nieuwe vaardigheden
- nieuwe inzichten
Dat vraagt verwerkingstijd: vergelijk het met een volwassene die een intensieve opleiding volgt. Ook dan kan slapen tijdelijk onrustiger worden.
2. Meer behoefte aan autonomie
Veel dreumesen ontdekken rond deze leeftijd hun eigen wil.
- Ze willen zelf bepalen.
- Zelf kiezen.
- Zelf doen.
Bij veel dreumesen begint dan de nee-fase en maakt hiermee zijn ‘eigen wil’ duidelijk. Zo kan gaan slapen ook ineens ‘nee’ worden. Niet omdat je kindje je wil uitdagen, maar omdat het zich ontwikkelt en met grenzen experimenteert.
Veel dreumesen vinden het daarom prettig wanneer ze binnen duidelijke grenzen iets te kiezen hebben. Bijvoorbeeld of ze zelf de trap op willen lopen of gedragen willen worden, of wie hen naar bed brengt.
3. De overgang naar één slaapje
Dit is misschien wel de meest onderschatte oorzaak van slaaponrust rond 15 en 16 maanden. Veel dreumesen zitten rond deze leeftijd in een lastige tussenfase. Ze kunnen langer wakker blijven dan voorheen, waardoor het lijkt alsof twee slaapjes niet meer nodig zijn. Tegelijkertijd raken ze vaak nog oververmoeid wanneer één slaapje wordt aangeboden. Dat zorgt voor verwarring en lijkt het soms alsof de sprong de oorzaak is, terwijl ook het slaapritme aan het veranderen is.
Niet te snel overstappen naar één slaapje
Wanneer een dreumes rond de 15 of 16 maanden een dutje begint te weigeren, kan het lijken dat hij klaar is voor één slaapje per dag. Toch is dat lang niet altijd het geval. Vaak zie ik dat een kindje juist meer wakkertijd nodig heeft tussen de slaapmomenten. Het slaapritme dat een paar maanden geleden nog goed werkte, past dan niet meer helemaal bij de ontwikkeling van dat moment.
In plaats van direct een dutje te laten vervallen, kan het helpend zijn om de wakkertijden stap voor stap op te rekken. Soms maakt een verschil van 30 tot 60 minuten al dat een kindje makkelijker in slaap valt en langer slaapt.
Een dreumes die het ochtenddutje weigert, is dus niet automatisch klaar voor één slaapje. Twijfel je of je kindje klaar is voor de overgang naar één slaapje? Lees dan hier mijn blog over wanneer je dreumes van 2 naar 1 dutje gaat.
Dreumes van 15 of 16 maanden slaapt slecht in de nacht
Niet alleen de dutjes kunnen rond deze leeftijd veranderen. Veel ouders merken ook dat hun dreumes ineens vaker wakker wordt in de nacht. Soms lijkt daar geen duidelijke oorzaak voor te zijn. Dat klopt, want in deze periode speelt er veel tegelijk. Je kindje verwerkt nieuwe indrukken, ontdekt steeds meer van de wereld en begint te begrijpen dat papa en mama aparte personen zijn. Daardoor kan de behoefte aan nabijheid tijdelijk toenemen.
Waar je kindje eerder rustig doorsliep, kan het nu vaker bevestiging zoeken dat jij er nog bent. Dat betekent niet dat je een verkeerde gewoonte hebt gecreëerd. Vaak laat nachtelijk wakker worden zien dat je kindje midden in een periode van ontwikkeling en verandering zit. Dan kan jouw aanwezigheid helpen om weer tot rust te komen. Gaan slapen is voor kinderen afscheid nemen van hun ouder. Juist in deze periode kan dat een extra uitdaging zijn.
Wat heeft je kindje in deze fase nodig?
Je hoeft niet direct op zoek naar een oplossing. Soms helpt het om eerst stil te staan bij wat je kindje probeert te vertellen met zijn gedrag. Achter slecht slapen schuilt vaak een behoefte die gezien wil worden.
Soms helpt het ook om stil te staan bij hoe het met jou gaat. Kinderen zijn gevoelig voor de sfeer en emoties binnen het gezin en kunnen daar onbewust op reageren. Dat betekent niet dat jij verantwoordelijk bent voor het slaapgedrag van je kindje, maar wel dat jouw eigen rust en draagkracht invloed kunnen hebben op hoe veilig en ontspannen een kindje zich voelt.
Misschien heeft je dreumes behoefte aan:
- meer voorspelbaarheid
- extra nabijheid
- rustigere dagen
- voldoende tijd om nieuwe indrukken te verwerken
- een slaapritme dat tijdelijk wat flexibiliteit vraagt
Wanneer je alleen kijkt naar het slaapgedrag, mis je soms de boodschap die eronder ligt.
Vragen om eens bij stil te staan
- Welke nieuwe ontwikkelingen zie ik momenteel bij mijn kindje?
- Is er sprake van een overgang naar één slaapje?
- Lijkt mijn kindje juist oververmoeid of juist niet moe genoeg?
- Heeft mijn kindje momenteel meer behoefte aan nabijheid?
- Wat gebeurt er in ons gezin dat mogelijk invloed heeft op de rust van mijn kindje?
Je doet niets verkeerd
Wanneer je dreumes van 15 of 16 maanden ineens slechter slaapt, betekent dat niet dat er iets misgaat. Vaak laat deze fase juist zien hoeveel ontwikkeling er plaatsvindt. Je kindje groeit, ontdekt en verwerkt. Achter de onrust schuilt niet altijd een probleem dat opgelost moet worden, maar soms een behoefte die gezien wil worden. Wanneer je met die blik naar slaap kijkt, ontstaat er vaak meer rust. Niet alleen voor je kindje, maar ook voor jezelf.
