Je kindje deed een tijdje drie dutjes per dag en ineens lijkt dat ritme niet meer te passen. Het derde dutje wordt steeds lastiger. Je kindje ligt langer wakker voordat hij slaapt. Of het laatste dutje lukt helemaal niet meer, waardoor je ineens met een heel lange middag zit. Misschien merk je ook dat bedtijd steeds verder opschuift. Of dat je kindje ’s avonds simpelweg nog niet moe genoeg lijkt om te slapen.
Dan vraag je je misschien af: wanneer ga je van 3 naar 2 dutjes?
Deze slaaptransitie (de periode waarin er één dutje vervalt) vindt meestal ergens tussen de 7 en 10 maanden plaats. Toch vertelt de leeftijd alleen niet of jouw kindje daadwerkelijk klaar is voor twee dutjes. Het belangrijkste is daarom om te kijken naar wat jouw kindje laat zien.
Vanaf wanneer heeft een baby 2 dutjes nodig?
Tussen de 7 en 10 maanden gaan de meeste kindjes van 3 naar 2 dutjes. Naast alle lichamelijke en mentale ontwikkelingen, ontwikkelt ook de slaap zich in deze periode sterk. Je kindje kan steeds langer wakker blijven en heeft daardoor minder slaapmomenten nodig om voldoende uitgerust te blijven. Waar drie dutjes eerst mooi over de dag verdeeld konden worden, begint het derde dutje langzaam in de weg te zitten. Dat gebeurt alleen niet volgens een vaste kalender. Sommige baby’s zijn eerder klaar voor twee dutjes. Andere kindjes hebben hun derde dutje nog wat langer nodig.
Signalen dat je kindje van 3 naar 2 dutjes kan
Een veranderende slaapbehoefte zie je meestal niet aan één los signaal. Vaak verandert er op meerdere momenten van de dag iets.
1. Het derde dutje lukt steeds moeilijker.
Dit is waarschijnlijk het meest herkenbare signaal. De eerste twee dutjes gaan nog goed, maar bij het derde dutje lijkt je kindje ineens klaarwakker. Je wiegt, wandelt of probeert hem in bed te laten slapen, maar slapen lukt steeds moeilijker. Dat kan betekenen dat je kindje simpelweg nog niet voldoende slaapdruk (voldoende moe zijn om te kunnen slapen) heeft opgebouwd.
2. Je kindje doet langer over het inslapen
Misschien lukt het derde dutje nog wel, maar duurt het steeds langer voordat je kindje daadwerkelijk slaapt. Ook bij de andere dutjes kan het inslapen veranderen. Je kindje ligt bijvoorbeeld rustig te spelen of kijkt om zich heen. Dat hoeft niet direct te betekenen dat er iets misgaat. Het kan juist een signaal zijn dat zijn behoefte aan wakkertijd (de tijd dat je kindje tussen twee dutjes wakker kan zijn) verandert.
3. Bedtijd wordt steeds later
Wanneer drie dutjes nog net in de dag passen, kan het laatste dutje steeds verder naar achteren schuiven. Daardoor verschuift ook bedtijd. Misschien sliep je kindje eerst rond 20:00 uur, maar merk je dat hij na het derde dutje ’s avonds nog helemaal niet moe is. Dan kan het derde dutje de slaapdruk voor de nacht verminderen.
4. Dutjes worden korter
Sommige kindjes blijven drie keer slapen, maar hun dutjes worden steeds korter. Ook dat kan passen bij een slaapritme dat langzaam aan het veranderen is. Je kindje verdeelt zijn slaap dan nog over drie momenten, terwijl twee langere dutjes mogelijk beter beginnen aan te sluiten.
5. De nachten worden onrustiger
Ook de nacht kan veranderen. Je kindje wordt ineens vaker wakker of is langere tijd wakker in de nacht. Dat betekent niet automatisch dat je naar twee dutjes moet. Maar wanneer dit samenvalt met andere signalen, kan het wel onderdeel zijn van de puzzel.
Is je kindje echt klaar voor 2 dutjes?
Hier zit een belangrijke nuance. Een paar onrustige dagen betekenen niet direct dat het derde dutje moet verdwijnen. Rond deze leeftijd gebeurt er namelijk ontzettend veel in de ontwikkeling. Je kindje leert misschien zitten, kruipen of zichzelf optrekken. Er kan verlatingsangst ontstaan, waardoor hij ineens meer behoefte heeft aan jouw nabijheid.
Ook tandjes, ziekte, nieuwe indrukken of een grote ontwikkeling kunnen tijdelijk invloed hebben op slaap. Een kindje kan daardoor moeilijker inslapen, terwijl hij het dutje lichamelijk nog wel nodig heeft. Kijk daarom niet alleen naar het slaapje dat niet lukt. Kijk naar het hele verhaal.
- Hoe is zijn energie gedurende de dag?
- Hoe is zijn humeur?
- Hoe verlopen de andere dutjes?
- En wat gebeurt er ’s nachts?
Wanneer dezelfde signalen ongeveer 10 tot 14 dagen blijven terugkomen, kun je gaan onderzoeken of twee dutjes beter aansluiten.
Hoe ga je van 3 naar 2 dutjes?
Je hoeft het derde dutje niet van de ene op de andere dag volledig weg te laten. Een slaaptransitie mag geleidelijk verlopen. Ook het verloop is bij ieder kindje anders, kijk daarom altijd naar hoe jouw kindje reageert op aanpassingen in het ritme.
Je kunt beginnen door de wakkertijden rustig iets te verlengen. Hierdoor schuiven het eerste en tweede dutje vanzelf wat verder op. Het derde dutje wordt daardoor steeds minder nodig. Sommige dagen lukt een dag met twee dutjes prima. Op andere dagen is je kindje eerder moe en heeft hij dat derde dutje toch nodig. Ook dat is normaal tijdens de overgaan van 3 naar 2 dutjes overdag.
Je hoeft niet te kiezen tussen: vanaf vandaag twee dutjes of we blijven bij drie dutjes. Je kindje mag daar even tussenin bewegen..
Wat als je kindje het derde dutje soms nog nodig heeft?
Juist tijdens deze overgang zie ik vaak dat ouders onzeker worden. Ze hebben besloten om naar twee dutjes te gaan en voelen vervolgens dat een derde dutje bijna als een stap terug is. Maar zo hoef je er niet naar te kijken. Een extra dutje op een vermoeiende dag zegt niet dat de overgang mislukt.
Misschien waren de eerste dutjes korter. Misschien heeft je kindje veel beleefd. Of misschien vraagt zijn lichaam die dag gewoon om meer slaap. Slaapbehoefte is geen vast getal en kan per dag verschillen, net zoals de behoefte aan voeding na extra inspanning. Door te blijven kijken naar jouw kindje, kun je meebewegen met wat hij op dat moment nodig heeft.
Verlatingsangst tijdens de overgang van 3 naar 2 dutjes: zo kan het de slaapsignalen beïnvloeden
De overgang van 3 naar 2 dutjes valt vaak samen met een periode waarin verlatingsangst zichtbaar kan worden. Je kindje wordt zich steeds bewuster van afstand en nabijheid en merkt beter wanneer jij weggaat of uit zicht verdwijnt. Hierdoor kan hij ineens protesteren zodra je wegloopt, onrustig worden wanneer hij je niet meer ziet of alleen willen slapen wanneer jij dichtbij bent. Dit zijn signalen die kunnen passen bij verlatingsangst.
Verlatingsangst kan daardoor soms een vertekend beeld geven van de slaapsignalen. Je kindje kan bijvoorbeeld langer nodig hebben om in slaap te vallen. Dat lijkt misschien een signaal dat hij toe is aan minder slaap, terwijl hij op dat moment vooral meer behoefte heeft aan jouw nabijheid.
Het eerste dutje gaat vaak nog gemakkelijk, omdat de behoefte om te slapen in de ochtend vaak sterker is. Hierdoor kan het eerste slaapje weinig problemen geven, terwijl je bij het tweede of derde dutje wel veranderingen merkt. Kijk daarom niet alleen naar hoe lang het inslapen duurt, maar ook naar wat er op dat moment bij je kindje speelt.
Het is verleidelijk om te denken dat je kindje ineens niet meer “zelf kan slapen”. Maar zijn behoefte aan jou kan tijdelijk gewoon groter zijn. Juist rond slaap moet een kindje zich kunnen overgeven en loslaten. Wanneer afstand op dat moment spannend voelt, kan jouw nabijheid helpen om weer tot rust te komen. Je hoeft die behoefte niet direct af te bouwen. Eerst mag er weer veiligheid ontstaan.
Kijk niet alleen naar het schema
Een slaapschema kan richting geven. Maar het vertelt nooit het hele verhaal. Slaap is voor mij ook communicatie. Een kindje laat via zijn slaapgedrag zien wat zijn lichaam en zenuwstelsel op dat moment aankunnen. Soms betekent moeilijk slapen dat de wakkertijd mag veranderen. Soms betekent het juist dat je kindje moe is. En soms vraagt het gedrag om iets heel anders: meer rust, nabijheid of tijd om een ontwikkeling te verwerken. Daarom kijk ik liever naar het totaalplaatje dan naar één getal op de klok.
Wanneer weet je dat 2 dutjes goed passen?
De overgang van drie naar twee dutjes vraagt ook iets van het lichaam van je kindje. Hij kan steeds langer wakker zijn tussen de slaapmomenten. Gemiddeld kan de wakkertijd in deze periode verschuiven van ongeveer 1,5 uur naar 3 uur. Dat is een flinke stap waar zijn lijfje nog aan mag wennen.
Geef deze overgang daarom de tijd. Sommige dagen lukt het goed om twee dutjes te doen, terwijl je kindje op andere dagen misschien toch nog behoefte heeft aan een derde slaapmoment.
Wanneer je kindje gewend raakt aan twee dutjes, ontstaat er meestal weer meer rust in de dag. Je kunt bijvoorbeeld merken dat je kindje makkelijker inslaapt, de dutjes beter verlopen en hij tussen de slaapmomenten voldoende energie heeft.
Ook bedtijd kan weer prettiger aansluiten. Maar verwacht niet dat iedere dag hetzelfde verloopt. Kinderen ontwikkelen zich niet in een rechte lijn. Slaap doet dat dus ook niet.
Wanneer gaat je kindje van 2 naar 1 dutje?
Na de overgang van drie naar twee dutjes blijft dit ritme vaak een aantal maanden passend. Rond 15 tot 20 maanden ontstaat bij veel kindjes opnieuw een slaaptransitie en gaan zij van twee naar één dutje.
Wil je weten wanneer je kindje klaar is voor deze overgang en welke signalen daarbij horen?
Lees dan mijn blog ‘Wanneer van 2 naar 1 dutje? Signalen dat je kindje klaar is voor één middagdutje.’
Wil je eerst een overzicht van de verschillende slaaptransities? Lees dan ‘Dutjes afbouwen: wanneer vervalt een slaapje?’
Twijfel je over het slaapritme van jouw kindje?
Het kan lastig zijn om te bepalen of onrustig slapen bij een slaaptransitie hoort of dat er iets anders speelt. Zeker wanneer je al moe bent en verschillende adviezen elkaar tegenspreken.
Kom je er niet uit? Dan kijk ik graag met jullie mee.
Via deze link kun je een gratis en vrijblijvende kennismaking inplannen. Samen kijken we naar het slaapgedrag van jouw kindje en onderzoeken we wat hij nodig heeft om meer rust te ervaren.
