Je kindje sliep altijd redelijk voorspelbaar, maar ineens lijkt er iets te veranderen. Het ochtendslaapje gaat nog prima, maar het middagdutje wordt een strijd. Of juist andersom. Misschien ligt je kindje ineens langer wakker in bed en lijkt hij helemaal niet moe. Wordt hij weer vaker wakker in de nacht of juist vroeger wakker in de ochtend.
Dan vraag je je misschien af: vanaf wanneer heeft een kindje nog maar 1 dutje nodig?
En hoewel er richtlijnen zijn, zie ik in de praktijk dat geen enkel kindje precies hetzelfde ontwikkelt. Net zoals kinderen op hun eigen moment leren lopen of praten, ontwikkelen ook hun slaapbehoeften zich in hun eigen tempo.
In deze blog lees je welke signalen kunnen wijzen op de overgang van 2 naar 1 dutje en hoe je jouw kindje hierin op een rustige manier kunt begeleiden.
Wanneer gaan kindjes van 2 naar 1 dutje?
De meeste kindjes maken de overgang van 2 naar 1 dutje tussen de 14 en 20 maanden. Sommige kindjes zijn er al iets eerder aan toe. Anderen hebben juist langer behoefte aan twee slaapmomenten. De leeftijd is daarom minder belangrijk dan de signalen die jouw kindje laat zien. Want slaap is geen schema dat gevolgd moet worden. Slaap is een behoefte die voortdurend verandert.
Signalen dat je kindje klaar is voor 1 dutje
Moeilijker in slaap vallen
Waar je kindje eerder binnen 20 minuten sliep, ligt hij nu langer wakker:
- Hij speelt in bed.
- Kletst tegen zichzelf.
- Of lijkt simpelweg nog niet moe.
Dat kan een teken zijn dat de wakkertijd tussen twee slaapmomenten te kort wordt.
Kortere dutjes
Sommige kindjes doen nog wel twee dutjes, maar één van de twee wordt steeds korter. Bijvoorbeeld een ochtenddutje dat ineens 30 – 45 minuten duurt. Een middagdutje dat vaker wordt overgeslagen of steeds later lukt.
Vaker wakker worden in de nacht
Vaak gaat een kindje slechter gaat slapen wanneer een dutje niet meer goed aansluit bij zijn slaapbehoefte. Hij slaapt overdag nog voldoende, maar bouwt door de veranderde slaapbehoefte minder slaapdruk op voor de nacht.
Vroeg wakker worden
Ook vroeg wakker worden kan soms samenhangen met een veranderende slaapbehoefte. Dat betekent niet dat vroeg wakker worden altijd veroorzaakt wordt door behoefte aan een dutje. Maar het kan wel één van de puzzelstukjes zijn.
Kijk verder dan alleen het slaapritme
Hier wil ik een belangrijke nuance maken.
Veel signalen van een slaaptransitie (van 2 naar 1 dutje) lijken namelijk op andere fases in de ontwikkeling.
Een kindje dat:
- tandjes krijgt,
- ziek is (geweest),
- een sprong doormaakt,
- last heeft van verlatingsangst
- veel nieuwe indrukken verwerkt
kan tijdelijk precies hetzelfde gedrag laten zien.
Daarom raad ik ouders altijd aan om niet direct een dutje te schrappen zodra er een paar dagen onrust ontstaat. Zie je de signalen ongeveer 10 tot 14 dagen achter elkaar terugkomen? Dan is de kans groter dat je kindje daadwerkelijk toe is aan een volgende stap.
Waarom deze overgang soms rommelig voelt
Veel ouders verwachten dat een kindje op een dag wakker wordt en klaar is voor één dutje. In werkelijkheid verloopt deze overgang vaak veel geleidelijker. De ene dag lukt één dutje prima. De volgende dag lijkt een tweede dutje toch weer nodig. Dat is heel normaal. Je kindje bevindt zich als het ware tussen twee slaapritmes in. Vergelijk het met leren lopen: voordat een kindje stabiel kan lopen, zie je ook een periode waarin hij steeds heen en weer beweegt tussen kruipen, staan en stappen zetten. Met dutjes gaat dat vaak precies zo.
Hoe ga je van 2 naar 1 dutje?
Wanneer je merkt dat jouw kindje klaar lijkt voor één dutje, hoef je niet direct een slaapmoment te schrappen. Meestal werkt het prettiger om het ochtendslaapje langzaam op te schuiven richting de middag door de wakkertijd steeds met 30 minuten te verlengen. Daardoor ontstaat vanzelf één langer middagdutje.
Merk je dat je kindje na het verlengen van de wakkertijd met bijvoorbeeld één uur makkelijk inslaapt, een langer dutje doet en ’s nachts goed doorslaapt? Dan kun je ook tijdelijk twee dutjes met langere wakkertijden tussen de dutjes aanhouden, totdat je opnieuw merkt dat de slaapbehoefte verandert.
Veel ouders merken dat hierdoor meer rust ontstaat dan wanneer een dutje ineens volledig wordt weggelaten. Kijk hierbij vooral naar jouw kindje en neem de tijd. Niet ieder kindje maakt deze overgang in hetzelfde tempo.
Wat als het niet lukt?
Soms lijkt een kindje alle signalen te laten zien. Maar zodra een dutje wordt afgebouwd ontstaat er juist meer onrust. Je kindje wordt sneller moe, raakt overprikkeld of slaapt juist slechter. Dat is waardevolle informatie, want slaap gaat niet over wat volgens een schema zou moeten. Slaap gaat over wat jouw kindje op dit moment nodig heeft. Misschien heeft hij toch nog wat langer behoefte aan twee dutjes met eventueel langere wakkertijden dan voorheen. Of speelt er misschien er iets anders.
Vertrouw op jouw kindje
De overgang van 2 naar 1 dutje is geen prestatie die gehaald moet worden. Het is een natuurlijke ontwikkeling. Jouw kindje laat meestal zelf zien wanneer hij eraan toe is. Door niet alleen naar de klok te kijken, maar ook naar zijn gedrag, energie en behoefte aan rust, ontstaat vaak vanzelf meer duidelijkheid. Want uiteindelijk vertelt niet een schema wat jouw kindje nodig heeft. Dat doet jouw kindje zelf.
Kom je er niet uit?
Kom je er niet uit of twijfel je of jouw kindje klaar is voor één dutje? Dan kijk ik graag met jullie mee. Via deze link kun je een gratis en vrijblijvende kennismaking inplannen. Samen kijken we naar wat jouw kindje laat zien en wat er nodig is om meer rust te creëren rondom het slapen.
